Lưu ý khi dùng Insulin ở người bệnh đái tháo đường

Insulin là thuốc tiêm điều trị đái tháo đường. Để hạn chế các tác dụng không mong muốn nguy hiểm như hạ đường huyết hoặc không kiểm soát được đường huyết…Chúng tôi sẽ cung cấp cho người bệnh một số thông tin cần thiết về Insulin cũng như cách sử dụng sao cho an toàn, chính xác và hiệu quả.
Insulin là gì?
Insulin là một hormon có tác dụng làm giảm đường huyết do tế bào bêta của tuyến tụy tiết ra. Insulin được tiết ra liên tục suốt 24 giờ trong ngày và phụ thuộc vào mức đường huyết của cơ thể: Đường huyết tăng sẽ kích thích tụy sản xuất và bài tiết insulin.
Các nghiên cứu đều cho thấy tăng tiết insulin nhiều sau các bữa ăn.

Khi nào người bệnh đái tháo đường cần điều trị bằng insulin?
Các chỉ định insulin trong các trường hợp sau:
 Đối với người bệnh đái tháo đường type 1 bắt buộc phải điều trị bằng insulin ngay từ đầu.
 Người bệnh đái tháo đường type 2 đã được điều trị phối hợp các loại thuốc uống nhưng không có hiệu quả ổn định đường huyết.
 Trường hợp cấp cứu tiền hôn mê hoặc hôn mê do đái tháo đường.
 Người bệnh đái tháo đường type 2 đang mắc các bệnh nhiễm khuẩn nặng hoặc gầy sút cân nhiều, suy dinh dưỡng.
 Người bệnh đái tháo đường type 2 có biến chứng tổn thương cơ quan đích gây đột qụy não, nhồi máu cơ tim, suy thận do đái tháo đường…
 Đái tháo đường ở phụ nữ có thai.
Cách dùng insulin
Căn cứ vào chỉ định của bác sĩ, người bệnh sẽ cần dùng 1 đến 2 mũi tiêm trong ngày, nhưng cũng có người sẽ cần tiêm đến 3 lần hoặc hơn và thông thường là trước mỗi bữa ăn. Việc tiêm insulin nhiều lần trong ngày sẽ giúp kiểm soát tốt hơn lượng đường trong máu.
Để tiêm insulin, người bệnh cần dùng một bút tiêm chứa sẵn thuốc hoặc một bộ kim và bơm tiêm để lấy thuốc từ lọ. Dùng bút tiêm chứa sẵn thuốc sẽ dễ dàng và đảm bảo an toàn hơn cho người bệnh. Bút tiêm dạng này có một núm vặn ở đầu bút giúp người dùng có thể xoay núm chọn liều insulin đến từng đơn vị. Nếu không thể vặn được núm này có nghĩa là insulin trong bút đã hết và cần phải thay bút tiêm mới.
Bất kể dùng kim và bơm tiêm hay một bút tiêm chứa sẵn thuốc, người bệnh cũng cần phải kiểm tra đúng loại thuốc đang dùng và đảm bảo chính xác liều insulin sử dụng đến từng đơn vị. Việc kiểm tra bút hoặc kim tiêm có hoạt động bình thường hay không trước mỗi lần tiêm cũng rất quan trọng nhằm đảm bảo đủ, đúng liều insulin được tiêm vào cơ thể.
Cách tiêm insulin như sau:
 Chọn một vùng cần tiêm trên cơ thể có thể là bụng dưới, mông, mặt trước đùi hoặc mặt sau tay. Người cũng bệnh cần thay đổi chỗ tiêm để tránh loạn dưỡng mỡ nơi tiêm;
 Véo nhẹ một nếp da vùng cần tiêm và nhanh chóng đâm kim vào dưới da;
 Bấm tiêm toàn bộ thuốc và đếm đến 10;
 Thả nếp da ra và rút kim ra ngoài;
 Loại bỏ kim và bơm tiêm (nếu có) đã dùng trong các vật chứa phù hợp.
Cần nhớ là người bệnh không được dùng bút tiêm của người khác kể cả khi thay kim mới để đảm bảo vệ sinh và tránh các bệnh truyền nhiễm. Các loại bút tiêm insulin khác nhau có thể sẽ có lưu ý riêng về cách sử dụng và bảo quản, do vậy người bệnh cần phải đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của từng loại thuốc hoặc đến gặp dược sĩ tư vấn để đảm bảo sử dụng và lưu giữ bút tiêm đúng cách.
Bảo quản
Các lọ insulin chưa mở cần được bảo quản trong ngăn dưới của tủ lạnh, không để ở ngăn đá do có thể làm thay đổi hoạt tính của insulin. Nên đặt nhiệt kế trong tủ lạnh để kiểm soát nhiệt độ.
Các lọ insulin đã mở cần được bảo quản ở nhiệt độ phòng, tránh nhiệt độ cao và ánh sáng để đảm bảo insulin tiêm dưới da sẽ gần với nhiệt độ cơ thể, giúp giảm đau và điều hòa quá trình khuyếch tán dưới da. Thời gian sử dụng một lọ insulin đã mở không nên vượt quá 28 ngày.

Insulin sẽ được tiêm ở lớp mỡ dưới da. Các vị trí thường tiêm:
 Bụng: Tiêm cách rốn 3-4 cm, đây là vị trí hấp thu nhanh nhất so với các vị trí khác.
 Bắp tay: Ở mặt sau, khoảng 1/3 giữa của cánh tay, nằm giữa vai và khuỷu tay.
 Đùi: Vùng mặt trước ngoài, khoảng 1/3 giữa đùi.
 Mông: Góc phần tư, bên ngoài, phía trên của mông.

Tác giả: Ds. Cao Thị Hồng Nhung – Khoa Dược