HEN PHẾ QUẢN Ở PHỤ NỮ CÓ THAI

Thai kì là một giai đoạn đặc biệt đối với những người làm cha mẹ, nhưng phụ nữ bị hen có thể lo lắng bệnh …
Thai kì là một giai đoạn đặc biệt đối với những người làm cha mẹ, nhưng phụ nữ bị hen có thể lo lắng bệnh hen của họ ảnh hưởng đến thai nhi. Hen phế quản ở phụ nữ có thai tương đối phổ biến, chiếm khoảng 3-8% phụ nữ mang thai và có thể xảy ra ở những người không bị mắc hen trước đó.  Hen và thai kỳ có thể tác động qua lại lẫn nhau qua nhiều cơ chế sinh bệnh học khác nhau. Ngoài ra, lo ngại tác dụng phụ
của thuốc điều trị nên phụ nữ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai thường ngưng/giảm thuốc điều trị hen. Tuy nhiên, lợi ích của việc dùng thuốc đúng cách cao hơn nhiều so với nguy cơ do hen mất kiểm soát gây ra.

Nhìn chung, so với phụ nữ không mắc hen thì ở phụ nữ mắc hen thì tăng 15% – 20% nguy cơ tử vong chu sinh, tiền sản giật, sinh non hoặc nhẹ cân, và với bệnh nhân hen nặng thì nguy cơ này tăng lên 30% – 100%.

• Các khuyến cáo về điều trị hen trong giai đoạn thai kỳ:Mục tiêu chung của quản lý hen là kiểm soát hiện tại và giảm nguy cơ tương lai. Mục tiêu này cũng không thay đổi trong thai kỳ nhằm đảm bảo sức khoẻ tốt nhất cho cả mẹ và con.

   Không có bằng chứng rõ ràng về tác dụng phụ nghiêm trọng của thuốc hen cho thai nhi và lợi ích của việc dùng thuốc đúng cao hơn nhiều so với nguy cơ do hen mất kiểm soát mang lại.
   Nghiên cứu cho thấy sử dụng ICS, chủ vận beta 2, montelukast hoặc theophylline không liên quan đến tăng tỉ lệ bất thường thai nhi. Ngoài ra, qua các nghiên cứu, ICS chứng minh giúp giảm nguy cơ đợt kịch phát trong quá trình mang thai, và ngưng sử dụng ICS làm tăng nguy cơ đợt kịch phát hen. Vì vậy GINA 17  khuyến cáo không nên dừng điều trị với ICS trong giai đoan chuẩn bị mang thai cũng như giai đoạn thai kì.
   Albuterol (Salbutamol) qua được hàng rào nhau thai. Tuy nhiên, đồng vận beta-2 không liên quan đến tăng nguy cơ dị tật thai nhi, sử dụng đường dùng toàn thân có thể liên quan đến hạ đường huyết và nhịp tim nhanh ở mẹ và thai nhi.
   Về phối hợp ICS/LABA, có rất ít dữ liệu về liệu hiệu quả và/hoặc an toàn của việc sử dụng liệu pháp phối hợp này cho phụ nữ có thai, tuy nhiên những chứng cứ từ các RCT trên người lớn thì cho thấy phối hợp ICS/LBA hiệu quả hơn trong kiểm soát hen so với việc tăng liều ICS.
   LTRA không được ưu tiên sử dụng ở những bệnh nhân hen nhẹ dai dẳng trong thai kỳ. Gần đây FDA chỉ khuyến cáo dùng LTRA cho bệnh nhân hen kèm viêm mũi dị ứng do có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần.

BS. Phạm Hồng Khánh – Khoa Nội Hô hấp, Nội tiết